Nag-atubang ang kanhi kalihim sa Department of Budget and Management (DBM) nga si Amenah Pangandaman og mga kasong kriminal ug administratibo tungod sa giingong ilegal nga pagbalhin sa binilyon ka pesos gikan sa PhilHealth ug sa Philippine Deposit Insurance Corporation (PDIC) ngadto sa National Treasury.
Ang reklamo gisang-at ni Dr. Tony Leachon sa Office of the Ombudsman batok kang Pangandaman tungod sa giingong technical malversation, graft, ug uban pang administratibong kalapasan.
Ang reklamo nag-ingon nga si Pangandaman angay ilakip isip respondent tungod sa iyang giingong papel sa pag-apruba ug pagpatuman sa mga lakang nga may kalabotan sa kontrobersyal nga pagbalhin sa pundo samtang siya ang kalihim sa DBM.
Lakip sa mga alegasyon sa reklamo mao ang pagbalhin sa P60 bilyon nga sobra nga pundo sa Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) ug P107 bilyon nga pundo sa PDIC ngadto sa national treasury.
Ang reklamo nag-ingon usab nga si Pangandaman kabahin sa usa ka “concerted and coordinated governmental action” sa pagpatuman sa mekanismo sa pagbalhin sa pundo nga karon gikuwestiyon.
Samtang, si Pangandaman wala pa makahatag og opisyal nga pahayag bahin sa mga alegasyon. Representasyon
Niadtong Disyembre sa miaging tuig, gimandoan sa Korte Suprema ang gobyerno nga ibalik ang P60 bilyon nga sobra nga pondo sa PhilHealth pinaagi sa 2026 General Appropriations Act (GAA).
Sa desisyon sa Korte Suprema En Banc, daghang mga probisyon sa 2024 GAA ug ang may kalabutan nga Finance Circular nga nagsilbing basehan sa pagbalhin sa pondo ang gideklarar nga dili konstitusyonal ug walay pulos, nga giingong tungod sa grabeng pag-abuso sa diskresyon.
Si Leachon kaniadto nagsang-at og mga reklamo batok sa ubang mga opisyal sa gobyerno, lakip ang kanhi Finance Secretary nga si Ralph Recto, kanhi Budget Secretary nga si Rolando Toledo, ug daghang mga opisyal sa PhilHealth ug PDIC nga may kalabotan sa parehas nga isyu.
Base sa mga rekord, ang target nga ibalhin gikan sa pondo sa PhilHealth miabot sa P89.9 bilyon, apan P60 bilyon ra ang aktuwal nga nabalhin sa wala pa kini gibabagan sa Korte Suprema.
