Gipahibalo ni House Speaker Faustino “Bojie” G. Dy III kagahapon, Lunes ang umaabot nga paglusad sa usa ka ‘online transparency portal’ sa website sa Kamara nga magtugot sa publiko nga makita ug masubay ang mga proyektong gipondohan sa gobyerno.
Makita sa maong portal ang ngalan ug lokasyon sa matag proyekto, kantidad sa pondo nga gigahin niini, ug ang kasamtangang kahimtang sa pagpatuman, lakip kung nahuman na ba kini o wala pa.
Matud ni Dy, gisugdan ang paghimo sa portal niadtong Septyembre ug gilauman nga ma-access na kini sa publiko sa umaabot nga mga adlaw.
Tumong niini nga mas sayon nga ma-access sa mga lumulupyo ang tukmang impormasyon bahin sa paggamit ug paggahin sa pondo sa gobyerno.
Dungan niini, gimandoan ni Dy ang tanang oversight committee sa Kamara nga dihadiha susihon ang paggamit sa pondo sa mga departamento ug ahensya sa gobyerno ubos sa 2026 national budget.
Susihon kung gigamit ba ang pondo sa hustong katuyoan, kung gipatuman ba ang mga programa ug proyekto, ug kung nasunod ba ang gitakdang panahon sa pagpatuman niini.
Gipasiugda sa Speaker nga dili matapos sa pag-apruba sa badyet ang responsibilidad sa Kongreso. Kinahanglan usab nga sigurohon niini nga husto ug maayong magamit ang kwarta sa katawhan.
Matud pa ni Dy, angay mahibal-an sa publiko kung asa padulong ang matag sentimong gikan sa buhis sa mga lumulupyo.
Gipasaligan pag-usab ni Dy nga abli sa publiko ug ipasalida pinaagi sa livestream ang mga pagdungog sa bicameral conference committee bahin sa 2027 national budget.
Gihisgotan usab niya ang padayon nga operasyon sa Budget Amendments and Review Subcommittee (BARSc) aron masusi pag-ayo ang mga gisugyot nga kausaban sa badyet.
Matud sa Speaker, gitun-an sa Kamara kung unsang mga programa sa gobyerno ang nagkinahanglan og dugang pondo ug kung unsang mga alokasyon ang posibleng dili magamit sulod sa gitakdang panahon.
Lakip sa mga prayoridad nga programa nga ilang gustong dugangan og pondo ang edukasyon, sama sa scholarship ug kaluwasan sa mga eskwelahan; panglawas, ilabi na ang medikal nga tabang; ug agrikultura isip pagpangandam sa gipaabot nga El Niño.
Gipanghimakak usab ni Dy ang mga pahayag nga giusab sa Kamara ang National Expenditure Program nga walay konsultasyon.
Matud niya, nagpahigayon sila og halapad nga panaghisgot uban sa mga ahensya sa gobyerno ug nagkalain-laing sektor.
Gipasaligan pag-usab sa Speaker ang pakigtambayayong sa Kamara sa administrasyon ni Presidente Ferdinand Marcos Jr. ug sa Senado aron makahimo og nasudnong badyet nga motubag sa mga panginahanglan sa mga Pilipino ug masiguro ang hapsay nga pagpatuman niini.
