Dili matod pa mahuman ang pagsapinal sa gihimong Code of Conduct o COC alang sa ginalalisang kadagatan sa Southeast Asia, lakip na ang West Philippine Sea, ubos sa pagpangulo sa Pilipinas sa 49th Association of Southeast Asian Nations o ASEAN Summit. Hinuon, gilauman nga mahuman kini sa sunod nga ASEAN Summit nga ipahigayon sa Singapore sa 2027.
Sa press briefing sa International Media Center, gipatin-aw ni Foreign Affairs Secretary Maria Theresa Lazaro nga aduna matod pa’y pipila ka importanteng isyu nga wala pa masabti ug magkasinabot ang mga nagkalahing partido, hinungdan nga gipasalig na sa Pilipinas sa Singapore ang pagsapinal sa maong kasabutan.
Una nang gipadayag sa kalihim nga anaa na sa 80% ang nahuman sa kasabutan nga nagtumong sa pagtakda og mga balaod aron malikayan ang tensiyon ug komprontasyon sa ginalalisang kadagatan.
Matod ni Lazaro, lakip sa mga hinungdan sa pagkalangan ang nagkalainlaing baruganan sa 10 ka miyembro nga nasod sa ASEAN ug China, ingon man ang sensitibong mga legal nga isyu. Lakip niini ang posibilidad nga kinahanglan pang aprobahan o ratipikahan sa mga kongreso sa pipila ka nasod ang maong kasabutan.
Gipasiugda sa kalihim nga kon nahatagan lamang og dugang lima hangtod unom ka bulan ang Pilipinas, posible nga nahuman ang kasabutan ubos sa pagpangulo niini sa ASEAN Summit.
Samtang, bisan wala pa mahuman ang COC, giisip gihapon kini ni Lazaro nga kalampusan sa Pilipinas tungod kay gikan sa gibanabanang 50% nga progreso, misaka kini ngadto sa 80% atol sa pagpangulo sa nasud sa ASEAN.
Dugang pa sa kalihim, anaa na sa katapusang hugna ang negosasyon alang sa maong kasabutan ug giila sa Pilipinas ang dedikasyon ug kooperasyon sa mga delegado aron makompleto kini, ilabina sa China ug Malaysia nga nagserbisyo isip co-chair sa COC.
Gipasabot usab ni Lazaro nga bisan pa man ang duha ka nasod ang nagsilbing co-chair sa negosasyon, ang Pilipinas isip pangulo sa ASEAN karong 2026 maoy nanguna sa kinatibuk-ang proseso aron mapadali ang paghimo sa maong kasabutan.
Importante ang Code of Conduct tungod kay nagtumong kini sa pagtakda og mga lagda sa pagdumala sa mga panagbangi sa ginalalisang kadagatan sa Southeast Asia, diin lakip ang Pilipinas ug China sa mga nasod nga adunay nagkasapaw nga pag-angkon sa teritoryo.
